دسترسی ها

به گزارش گویای صنعت،جعفر قناد باشی کارشناس مسائل بین الملل در نود و پنجمین نشست تخصصی تحلیلی خبرگزاری تقریب به درس های ایران در جنگ های اخیر اشاره کرد و گفت: جمهوری اسلامی ایران از هشت سال دفاع مقدس و جنگ‌های اخیر مانند جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه درس‌های زیادی گرفت؛ جنگ هایی که عبرت‌های فراوانی نیز برای ما به همراه داشت. اگر به آنچه از دفاع مقدس آموختیم نگاه کنیم، این آموزه‌ها تنها به عرصه دفاع محدود نمی‌شود؛ بلکه در عرصه های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی بسیاری از سازوکارها را همسو با اهداف انقلاب اسلامی و منطبق با نیازهای عصر کنونی متحول ساخته و شاید از همه مهمتر و زیربنایی تر، زاویه نگرش جامعه را به واقعیت های داخلی و خارجی تصحیح کرده که بطور نمونه شناخت مرتبه جهانی ایران از نظر دفاعی یکی از ارکان کلیدی آن هاست.

از وابستگی به استقلال دفاعی
وی با اشاره به سابقه وابستگی نظامی کشور به خارج از کشور اظهار کرد: از اواسط دوران قاجار، آموزش‌های نظامی و تسلیحات ما به خارج از کشور متکی شد. این در حالی بود که اگر به سابقه تمدنی‌مان برگردیم، در دوران صفویه و دوره‌های مختلف، سپاهیان بسیار قوی داشتیم. اما در دوران قاجار به دلیل کم‌کاری‌ها و سستی‌ها، ناگزیر شدیم به مستشاران خارجی برای آموزش نظامی متکی شویم.

قنادباشی افزود: به تدریج این وابستگی عمیق شد و ما از نظر نظامی به اهرمی برای دنیای غرب تبدیل شدیم؛ به عضوی از «سنتو» که زیرمجموعه ناتو بود و ارتش ما تحت نظر مستشاران آمریکایی قرار داشت. بنابراین از نظر دفاعی، عملاً از صفر شروع کردیم. در جنگ تحمیلی نمی‌دانستیم از نظر توانمندی کجا هستیم، چه تسلیحاتی داریم و چه امکاناتی در زاغه‌ها موجود است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: کم‌کم از صفر شروع کردیم و به توانمندی‌ای رسیدیم که امروز در برابر آمریکا می‌ایستیم؛ آموزش‌های خودمان، ترتیبات نظامی خودمان، پایگاه‌ها و ساختار ارتش و تسلیحات از خودمان است. این یعنی پایه یک دفاع مستقل و منطبق با منافع ملی، که با جنگ تحمیلی ۸ ساله پایه‌های اصلی‌اش گذاشته شد.

نگاه امام خمینی به برکات جنگ
وی با اشاره به جایگاه سیاسی و بین‌المللی این دستاورد گفت: این مسئله از نظر سیاسی و جایگاه ما در جهان نیز بسیار مهم بود. امام خمینی در سوم اسفند ۱۳۶۷، در آخرین سال‌های عمرشان، پیامی دارند تحت عنوان «منشور روحانیت» که پاسخی به انتقادات آقای منتظری از جنگ بود. امام ۲۳ بار در آن پیام اشاره می‌کنند که جنگ چه دستاوردهایی برای ما داشت؛ اینکه جنگ باعث شد دوست و دشمن را بشناسیم، منافقین را بشناسیم و به توانمندی‌های خودمان پی ببریم.

قنادباشی خاطرنشان کرد: امروز نیز به روشنی معلوم است؛ اگر جنگ اتفاق نیفتاده بود، انگیزه ساخت موشک‌ها در شهید حسن طهرانی‌مقدم که به «پدر موشکی ایران» معروف است، شکل نمی‌گرفت. او به عنوان یکی از پایه‌گذاران برنامه موشکی سپاه پاسداران شناخته می‌شود. همچنین شخصیتی به نام سردار سلیمانی که به عنوان نابغه نظامی شناخته شد، وجود نداشت. بستر جنگ، نوابغ نظامی را پرورش داد و ازاین مسیر، دانش نظامی وآنچه مربوط به ایجاد و خلق کارآمدترین ساز و کار نظامی دفاع  در عصر حاضر است در عالی ترین سطوح در ایران بوجود آمد.

سه رکن دفاعی ایران
این کارشناس مسائل بین‌الملل با تشریح ارکان دفاعی کشور گفت: دفاع ما بر سه رکن اساسی استوار است؛ نخست موشک‌ها و ساخت سلاح که از دل جنگ و تلاش شهیدانی مانند طهرانی‌مقدم شکل گرفت، دوم فرهنگ عاشورایی یعنی از شهادت نترسیدن و روحیه سلحشوری  و سوم اجرای “راهبرد امنیت دسته جمعی” که موثرترین، به روزترین، کارآمدترین و کم هزینه ترین راهبرد دفاعی است و این نیز از دوران دفاع مقدس ۸ ساله سرچشمه می گیرد و در زبان رسانه ای از آن با عنوان حضور منطقه ای ایران یاد می شود که مصادیق آن در جبهه مقاومت و در قالب  همکاری‌های نظامی، اطلاعاتی و انواع همسویی های سیاسی که استحکام بخش دفاع از کشورهای عضو جبهه مقاومت است تبلور یافته و دستاوردهای آن هر روز پیش از روز قبل آشکار می شود.

قنادباشی در پاسخ به این سوال که  نقش محور مقاومت به عنوان یک عامل بازدارندگی چقدر می‌تواند جلوی بازی‌های فرامنطقه‌ای را بگیرد گفت: همانگونه که عرض کردم الان ثابت شده که در دنیا، بهترین نوع عملیات دفاعی، عملیاتی است که به صورت جمعی انجام می‌شود. خود آمریکایی‌ها با اینکه قدرتی هستند که می‌توانند از واشنگتن به هر نقطه دنیا موشک شلیک کنند، اما متکی به حضور منطقه‌ای هستند و حدود ۴۵ پایگاه در کشورهای منطقه ساخته‌اند؛ از تاجیکستان، قزاقستان و قرقیزستان تا کشورهای عربی مانند عمان، قطر و کویت. چرا این کار را می‌کنند؟ چون ثابت شده که برای دفاع از منافعشان در این منطقه نفت خیز،  ناگزیر به همکاری با دیگر کشورها هستند.

وی افزود: جبهه مقاومت هم همین ویژگی را دارد. ما هوشمندانه وارد عرصه همکاری شدیم که فقط دولتی نیست، بلکه مردمی هم هست. امروز در دنیا بحث «دیپلماسی عمومی» و سازمان‌های مردم‌نهاد مطرح است. اگر ما یک پیمان منطقه‌ای مثل شورای همکاری خلیج فارس درست کرده بودیم که همه‌اش دولتی بود، ناکارآمد می‌شد. اما وقتی بحث بسیج و جبهه مقاومت مطرح می‌شود، این پیمان متکی به نیروهای نیمه‌مردمی است؛ بخشی دولتی و بخشی مردمی.

کارآمدی مدل مقاومت
قنادباشی با اشاره به کارآمدی این مدل گفت: این مدل بسیار کارآمد است. حشد الشعبی در عراق بخشی از ارتش کشور است اما واقعاً یک ارتش مردمی است. حزب‌الله لبنان هم با وجود ساختار مردمی خود جزو نظام سیاسی لبنان است، در انتخابات شرکت می کند و در مجلس لبنان نماینده دارد . حماس هم که کاملا مردمی است در قالب یک ساختار دولتی غزه و دیگر بخش ها را اداره می کند. در یمن هم دولت کاملاً در دست انصارالله است اما مردمی است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل در پایان تأکید کرد: این دو ویژگی : ۱- کارآمدی سازمان‌های مردمی و۲- پیمان منطقه‌ای در برابر دنیای غرب که در قالب بوروکراسی اداری و نظام های کلاسیک دستش بسته است، بسیار کارآمد است. جالب آنکه همانطور که گفتم این ها همه از برکات شیوه های درست و هوشمندانه ما در مواجهه با جنگ تحمیلی ۸ ساله است که ایران را قدرتمند و آینده روشنی را برای ما رقم زده است.