دسترسی ها

مشروح این گفتگو در ادامه می آید:

استان ایلام، سرزمین کوههای استوار و بلوط های کهنسال، سال ۱۴۰۴ را در حالی پشت سر گذاشت که ترنم نوسازی و توسعه، بیش از هر زمان دیگری در کالبد فضاهای آموزشی آن طنین انداز شد.
در سالی که گذشت، نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی، بذر امید را در دل دانش آموزانی کاشت که در دورترین نقاط مرزی و عشایری، چشم به فرداهای روشن دوخته اند.
سال ۱۴۰۴ برای ایلام تنها یک تقویم گذرا نبود و فصلی از تجلی «استقامت» و «همدلی» بود و چرخ نوسازی مدارس در این استان مرزی نه تنها باز نایستاد و با شتاب بیشتری به حرکت درآمد تا ثابت کند که «مدرسه»، زیرساختِ بنیادین توسعه و سنگرِ نخستِ خودکفایی است.
از حذف مدارس کانکسی در دل مناطق سخت گذر  زاگرس تا برپایی هنرستانهای هوشمند در قلب شهرها، همگی گواه ارادهای است که می خواهد ایلام را از معبر محرومیت به دروازه دانایی و اقتصادی غرب کشور بدل کند و در این میان، نقش بیبدیل خیران مدرسهساز و مشارکتهای مردمی، جلوهای از حماسه «مردمیسازی» را به نمایش گذاشت.
آنجا که زنان روستایی پیشقراول ساخت مدرسه شدند و گروههای جهادی، شاداب سازی کلاسهای درس را وظیفه ملی خود دانستند، مشخص شد که نهضت مدرسهسازی در ایلام، ریشهای عمیق در باورهای دینی و بومی این سامان دارد.
سفره پربرکت خیران در کنار اعتبارهای دولتی، سفرهای از دانایی گسترانیده است که ثمره آن در مهر ۱۴۰۵، چشمان هزاران دانش آموز ایلامی را روشن خواهد کرد.
در گفتگویی تفصیلی با «جلال حمره»، مدیرکل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس ایلام، به بررسی ابعاد مختلف این تحول بزرگ، واکاوی کارنامه این ادارهکل در سال ۱۴۰۴ و چشمانداز توسعه مدارس  و چالشهای پیشرو مسیر عدالت آموزشی استان پرداخته که مشروح این گفت و گو که روایتی از تبدیل «خاک سخت» به «گلستان دانایی» است را در ادامه میخوانید:
با عرض تسلیت به مناسبت شهادت رهبر فقید انقلاب و جمعی از هموطنان، فرمانده هان نظامی و دانش آموزان مدسه میناب و همچنین شادباش به مناسب آغاز دوران رهبری آیت الله سید مجتبی خامنه ای(مدظله العالی)؛

اگر بخواهید سال ۱۴۰۴ را در استان ایلام با یک واژه یا یک جمله توصیف کنید، آن واژه چیست و چرا؟
بنده هم شهادت مقام معظم رهبری و جمعی از نظامیان، دانشمندان، کودکان و دانش آموزان مدرسه میناب را جنایت و تجاوز آمریکایی صهیونیستی به خاک عزیز  کشور را به مردم شریف استان و کشور تسلیت عرض میکنم.
همچنین انتخاب رهبر جوان و باکفایت را شادباش میگویم و امیدوارم در سایه هدایت های ایشان، رزمندگان اسلام در پیکار با استکبار جهانی و صهیونیسم غاصب، پیروز و سربلند باشند.
در پاسخ به پرسش شما باید بگویم اگر بخواهم ایلام را در قالب یک جمله توصیف کنم، بهترین واژه «استقامت» است.
ایلام استانی مرزی با پیشینه ای ژرف در مقاومت و پایداری است، از دوران جنگ تحمیلی هشت ساله گرفته تا دشواری های اقتصادی و کمبود فرصت های شغلی.
در سال ۱۴۰۴ مردم ایلام بیش از هر چیز با روحیه مقاوم و صبور، مسیر خود را ادامه دادند و اگر بخواهم کمی راحتتر سخن بگویم، سال ۱۴۰۴ در استان ایلام را باید سال «ریشه های عمیق در خاک سخت» نامید.
به نظر شما مهمترین دستاوردی که مردم استان باید از آن آگاه شوند و ثمره این استقامت است، چیست؟
بزرگترین دستاورد، تقویت نقش ایلام به عنوان «دروازه اقتصادی غرب کشور» است.جایگاه راهبردی مرز مهران، ظرفیت های بی نظیر انرژی در بخش نفت و گاز و رشد زیرساخت ها، همگی دست به دست هم دادهاند تا موقعیت راهبردی ایلام در اقتصاد ملی و تجارت منطقه ای تثبیت شود.

آگاهی مردم از این موضوع، موجب افزایش مطالبه گری، جذب سرمایه گذاری های ملی و محلی و در نهایت ایجاد امید و آرامش اجتماعی می شود.
در حوزه تخصصی نوسازی مدارس، سال ۱۴۰۴ را چگونه پشت سر گذاشتید؟ چه تعداد از طرحهای آموزشی به بهره برداری رسید؟
در سال ۱۴۰۴ با تمرکز بر اجرای «نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی» در استان، از مجموع ۱۲۴ طرحی که در قالب این نهضت تعریف شده بود، موفق شدیم تا پایان سال ۶۰ طرح بزرگ و کوچک را به بهره برداری برسانیم.
از مهمترین این پروژه ها میتوان به ساخت سه باب هنرستان ۱۲ کلاسه در شهرهای ایلام، چوار و هلیلان، حذف و جایگزینی ۱۷ مدرسه کانکسی مستقل (دارای تعداد دانش آموز کافی) در مناطق محروم و عشایری استان، ساختمان بزرگ دانشگاه فرهنگیان ایلام با ۱۲ کلاس درس و بخشهای گوناگون اداری و آموزشی، و مجتمع آموزشی ۱۲ کلاسه شهید رضایینژاد در آبدانان اشاره کرد.
همچنین چندین سالن ورزشی نیز به فضای تربیتی استان افزوده شد که خوشبختانه روند ساخت بقیه طرحها نیز با شتاب ادامه دارد.
 می توانید آماری از جزئیات این فضاها، شامل تعداد کلاسهای درس یا جایگزینی مدرسه های سنگی و کانکسی ارائه دهید؟ تکلیف طرحهای نیمه تمام چه خواهد شد؟
ایلام استانی زاگرس نشین است و در گذشته بسیاری از فضاهای آموزشی آن با سازه های سنگی بنا شده بود.
در سال گذشته( ۱۴۰۴) در قالب نهضت توسعه عدالت، عملیات ساخت ۱۲۴ پروژه آموزشی با ۴۶۰ کلاس و ۵۱ هزار و ۸۴۰ مترمربع زیربنا برنامه ریزی و ساماندهی و در این راستا، ۹۰ پروژه نیز کلنگزنی و اقدام های اجرایی آنها شروع شد.
همچنین تا پایان سال( ۱۴۰۴) نیز ۶۰ پروژه با ۱۸۷ کلاس درس و زیربنای ۲۴ هزار و ۲۷۰ متر مربع به پایان رسیده که بخش بزرگی از نیازهای آموزشی استان را پوشش میدهد.
برای طرح های نیمه تمام نیز برنامهریزی دقیقی صورت گرفته تا در کوتاهترین زمان ممکن تعیین تکلیف شده و در اختیار دانش آموزان عزیز قرار گیرند و همه تلاشها متمرکز شده که هیچ دانش آموزی در فضای غیر استاندارد تحصیل نکند.
مشارکت های مردمی و خیران و سهم مسئولیت اجتماعی در مدرسه سازی نقش مهمی دارند؛ میزان تعهد خیران در سال ۱۴۰۴ چه مقدار بوده و چه درصدی از آن تحقق یافته است؟
حمره: در بیست وهفتمین جشنواره خیران مدرسه ساز استان، توانستیم حدود ۳۰۰ میلیارد تومان تعهد مالی ایجاد کنیم که بیش از نیمی از این میزان تاکنون محقق و به پیمانکاران پرداخت شده است و بقیه نیز به تدریج و در روند اجرای طرحها از سوی خیران پرداخت خواهد شد.
 بزرگترین پروژه خیّرساز استان در سال گذشته کدام بوده است؟
همه پروژه های بزرگ و مهم استان با مشارکت خیران ساخته شده یا در حال ساخت هستند و یکی از بزرگترین طرح های خیرساز در سال گذشته، مجتمع آموزشی شهید رضایی نژاد در شهرستان آبدانان است.
همچنین مدرسه ویژه کودکان «اُتیسم» در شهر ایلام، از طرحهای بسیار مهم و تاثیرگذار استان به شمار میرود که با نگاه ویژه خیران در حال پیگیری است.
 چه برنامه هایی برای جذب خیران جدید، به ویژه خیران جوان و نسل نو دارید؟
بخش قابل توجهی از طرحهای مدرسه سازی استان به صورت مشارکتی اجرا میشود و یکی از مهمترین برنامه های این اداره کل در سال جدید، فعالسازی سامانه «بساز مدرسه» بوده که ظرفیت بسیار خوبی برای جذب کمکهای مردمی ایجاد کرده است.

خوشبختانه اجرای این طرح با توان و ظرفیت بالا در استان در حال انجام است و اکنون حدود ۶۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.
همانطور که اشاره شد، در قالب این نهضت تا پایان سال گذشته ۶۰ فضای آموزشی در استان به بهرهبرداری رسید و تلاش میکنیم بخش قابل توجهی از طرحهای باقیمانده نیز تا مهر ۱۴۰۵ آماده بهرهبرداری شود.
هدف ما این است که مهر ۱۴۰۵ به عنوان نقطه عطفی در توسعه زیرساخت های آموزشی استان رقم بخورد.
در استان ایلام، عمده پروژه های مشمول نهضت، مربوط به حذف و جایگزینی مدرسه های غیراستاندارد است؛ بنابراین تأثیر آن روی سرانه، بیشتر در قالب کیفیت بخشی بوده است تا دانش آموزان ایلامی در فضاهای استاندارد و ایمن تحصیل کنند.
نقش استاندار، ائمه جمعه، نمایندگان مجلس و سایر ارکان استان در پیشبرد این نهضت چه بوده است؟
فرمانده و رئیس نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی در استان، شخص استاندار است و خوشبختانه ایشان با دغدغه جدی، این موضوع را در اولویت برنامه های کاری خود قرار داده اند.
استاندار در همه نشست ها، از ظرفیت مدیریتی استان برای تبیین اهمیت توسعه عدالت آموزشی استفاده کرده و در رفع دشواری های زیرساختی از جمله تأمین زمین و جذب اعتبار، نقش بسیار مؤثری داشته است.
واقعیت این است که بیشترین سهم در حل موضوع زمین و تأمین اعتبار، با پیگیریهای مستقیم استاندار انجام شده است.
فرمانداران شهرستانها نیز پای کار هستند و در زمینه رفع موانع اجرایی، جذب خیر و هماهنگی میان دستگاههای مختلف همکاری خوبی داشتهاند.
در گام دوم نهضت که اکنون آغاز شده، مردمیسازی موضوع و تأمین بخشی از منابع مالی طرحها در اولویت قرار دارد.
در این مرحله، مدیران آموزش و پرورش شهرستانها و مناطق با هماهنگی فرمانداران و ائمه جمعه تلاش میکنند زمینه مشارکت مردمی را فراهم کنند تا در سالهای آینده شاهد آموزش و پرورشی پویا و کارآمد در استان باشیم.
رمز موفقیت استان در پیشبرد این نهضت را در چه عواملی میدانید؟
به باور من مهمترین رمز موفقیت، همدلی و همراهی میان مسئولان استان بوده است.همه دستگاههایی که ظرفیتی در این حوزه داشتند، از استانداری و آموزش و پرورش گرفته تا دستگاههای خدماترسان، بنیاد مسکن و شهرداریها پای کار آمدند.
مردم استان ایلام نیز همواره حضوری مسئولانه داشتهاند و همین روحیه باعث شده خیران برای کمک به مدرسهسازی در استان پیشقدم شوند.
در برخی موارد، خیران در حدود ۹۰ درصد طرحهایی که به مرحلههای پایانی رسیدهاند، به اندازه توان خود کمک کردهاند.
چه اولویتهایی برای ارتقای مدرسه سازی در سال جدید (۱۴۰۵) در استان پیش بینی شده است؟
مهمترین اولویت ما همچنان اجرای کامل نهضت توسعه عدالت است.
تلاش میکنیم مدرسه هایی ساخته شود که دارای استانداردهای روز، استحکام سازه و مصرف بهینه انرژی باشند.
یکی از رویکردهای جدید ما، توجه به «مدرسه های سبز» و همچنین تبدیل مدرسه به «کانون محله» است؛ به این معنا که مدرسه تنها محل آموزش نباشد، بلکه به عنوان یک مرکز اجتماعی و فرهنگی در محله ایفای نقش کند.

در این راستا، هنرستان بزرگمقیاس در شهر ایلام با تمام شاخصهای یک فضای آموزشی استاندارد طراحی شده و تلاش میشود عملیات ساخت آن به زودی آغاز شود.
همچنین هوشمندسازی فضاهای آموزشی اولویتی جدی است؛ همه مدرسه های تازه ساخت به صورت کامل هوشمندسازی شده و با تجهیزات استاندارد تحویل میشوند.
 امسال چه طرحهای راهبردی مدرسه سازی برای ایلام در نظر گرفته شده است؟
مهمترین طرحهای راهبردی ما، تکمیل پروژه های نهضت توسعه عدالت است. در کنار این موضوع، ساخت مدرسه در مناطق «مسکن ملی» از جمله برنامههای مهم پیش رو است که با همکاری ادارهکل راه و شهرسازی پیگیری میشود.
همچنین تکمیل هنرستانهای فنی و توسعه فضاهای مهارتی که در سطح ملی دارای اولویت است، در استان با جدیت دنبال میشود.
 وضعیت تحویل پروژه ها در مهر ۱۴۰۵ چگونه است؟
مهر ۱۴۰۵ قطعاً مهری استثنایی در تاریخ آموزش و پرورش استان خواهد بود. به جز پروژه های بزرگ مقیاس یا طرح هایی که مشکل زمین آنها دیر برطرف شد، عمده پروژه های آموزشی به بهره برداری خواهند رسید.
این مدرسه ها با تجهیزات استاندارد و هوشمند در اختیار دانشآموزان قرار میگیرند و همچنین تعدادی از مدرسههای موجود نیز بر پایه شاخصهایی مانند محرومیت یا کاربری خاص، به تجهیزات آموزشی، کمک آموزشی و امکانات هوشمندسازی مجهز خواهند شد.
 اگر خاطرهای تأثیرگذار از مسیر نهضت مدرسه سازی در سال ۱۴۰۴ دارید، برای مخاطبان بیان فرمایید.
اجرای نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی استان، سرشار از خاطره های شیرین و ماندگار است. این نهضت بیش از آنکه یک برنامه اداری و مبتنی بر بخشنامه باشد، یک حرکت دلی و مردمی است.
یکی از خاطره های فراموش نشدنی من مربوط به روزهای آغازین این نهضت در روستای «زیفل» شهرستان بدره است.
در نشستی که با مردم و بزرگان روستا داشتیم، هنوز مفهوم «مردمی سازی» برای همگان روشن نبود؛ به همین دلیل برخی در برابر مشارکت مالی یا اجرایی مقاومت می کردند و می گفتند چرا حالا که نوبت به روستای ما رسیده، مردم باید پای کار بیایند؟
نکته ماندگار آن جلسه اینجا بود که وقتی بیشترِ مردانِ حاضر مخالفت میکردند، ناگهان یکی از زنان روستا برخاست و با صلابت خطاب به مردان گفت: «اگر شما برای ساخت مدرسه پای کار نیایید، ما زنان خودمان این کار را انجام میدهیم.»
این سخن، غیرت جمعی را در میان حاضران، بهویژه مردان روستا برانگیخت و همه برای مشارکت اعلام آمادگی کردند.
در نهایت مدرسه «زیفل» بدون پرداخت ریالی سود به پیمانکار و با مدیریت یکی از اهالی و کارگری و بنایی خودِ مردم ساخته شد.
امروزه این روستا با تکیه بر همان روحیه، در دیگر کارهای عمرانی و خدماتی نیز پیشرو شده است.
 گویا در مناطق عشایری نیز با دشواریهای عجیبی برای ساخت مدرسه روبرو بوده اید؟
حمره: بله، یکی از پروژههای بسیار سخت ما مربوط به روستای «زیتون» در منطقه عشایری دورافتاده بخش زرینآباد بود. به دلیل نبود راه دسترسی مناسب، هیچ خیّری حاضر به پذیرش طرح نمیشد. با آغاز نهضت، مدیر همان مدرسه که از بومیان منطقه بود، مسئولیت مردمی پروژه را پذیرفت.
روند انتقال مصالح ساختمانی در آنجا شبیه به یک حماسه بود؛ مصالح تا جاده اصلی با خودرو، سپس در مسیر خاکی با تراکتور و در نهایت در نقاط صعب العبور با استفاده از حیوانات باربر به محل ساخت مدرسه منتقل می شد. با وجود نبودِ آب و برق، یک مدرسه زیبا بنا شد. نکته جالب اینکه به دلیل نبودِ شبکه برق، در قالب همین نهضت، پنلهای خورشیدی نصب کردیم و اکنون دانش آموزان عشایری آن منطقه با استفاده از برق خورشیدی،از دستگاههای هوشمند و رایانه ای برای آموزش بهره میبرند.
 پیام شما به مردم استان و خیران مدرسهساز در آستانه سال ۱۴۰۵ چیست؟
همراهی و همگامی مردم ایلام جای قدردانی فراوان دارد، مردم ما در مقطع های مختلف تاریخی نشان دادهاند که مقاوم و پای کار هستند.
امروز نیز با وجود فشارها و دشواری های مختلف، مردم با همان روحیه پایداری در کنار مسئولان ایستادهاند و امیدواریم با تداوم این همراهی، گامهای بلندتری برای خدمت به دانشآموزان برداریم.
سخن پایانی
امیدوارم در کنار رشادتی که رزمندگان ما در جبهه ها نشان می دهند، مردم عزیز استان نیز با مدیریت هوشمندانه شهرها، اجازه سوءاستفاده به دشمنان و افراد فرصت طلب را ندهند و باید دعا کنیم کشور عزیزمان از این پیچ حساس نیز به سلامت عبور کند.
اما نکته اساسی این است که موضوع ساخت مدرسه هیچگاه نباید تعطیل شود؛ چه در زمان جنگ و چه در زمان صلح. مدرسه زیرساخت اصلی توسعه است و اگر به موقع برای ایجاد این زیرساخت اقدام نکنیم، خلأیی ایجاد میشود که جبرانناپذیر خواهد بود.
تلاش ما این است که این روند هرگز متوقف نشود. در قالب سامانه «بساز مدرسه»، از همه مردم، خیران و مجموعه آموزش و پرورش میخواهم با هر توانی که دارند پای کار بمانند تا در این شرایط بحرانی نیز بتوانیم کار را پیش ببریم و از این مرحله با سربلندی عبور کنیم.
پرونده نوسازی مدارس ایلام در سال ۱۴۰۴ با کارنام های سرشار از امید و پشتکار بسته شد، اما این تنها آغاز یک راه طولانی است، واقعیت آن است که سرمایهگذاری در زیرساختهای آموزشی، مستقیمترین مسیر برای دستیابی به توسعه پایدار در پهنه زاگرس است.
جامعه بزرگ آموزش و پرورش استان ایلام با جمعیتی افزون بر ۱۱۵ هزار دانشآموز پویا و ۱۱ هزار معلم و نیروی کادر اداری دلسوز، تپندهترین بخش از پیکره توسعه استان بهشمار میروند، لشکری از دانایی که هر یک از اعضای آن، معماران فردای این مرز و بوم و پیشرانان حرکت به سوی پیشرفت هستند.
وجود ۱۲۶۰ فضای آموزشی در دورترین مناطق عشایری، روستاهای صعبعبور و کانونهای پرجمعیت شهری ایلام، نشاندهنده گستردگی مأموریت خطیری است که ادارهکل نوسازی مدارس بر عهده دارد.
هر یک از این فضاها، سنگری برای دانایی و کانونی برای پرورش استعدادهایی است که در دل محدودیتها، راه سرافرازی را برگزیدهاند و تلاش برای استانداردسازی این فضاها، در حقیقت تکریمِ شأنِ ۱۲۶ هزار نفر از نخبگان و آیندهسازانی است که نبض تپنده فرهنگ و اقتصاد استان در دستان آنهاست.
تحقق اهداف «نهضت توسعه عدالت در فضاهای آموزشی»، فراتر از آجر و سیمان، پیامی روشن برای نسل جوان ایلام دارد: «عدالت، بنمایه حرکت دولت و نظام است.»
امروز که ایلام با تکیه بر ظرفیت های مرزی و انرژی، عنوان «دروازه اقتصادی غرب کشور» را یدک می کشد، بیش از هر زمان دیگری به دانش آموزانی ماهر، توانمند و بااعتماد به نفس نیاز دارد که در کلاسهای درسِ استاندارد و مجهز، مشقِ خودباوری کنند.
۱۲۶۰ کانونِ نور در سراسر استان، گواهی است بر این ادعا که ایلام، ریشه در خاکِ سخت دارد اما سر به آسمانِ دانایی می ساید.
با عبور از سال ۱۴۰۴ و در آستانه طلوع مهر ۱۴۰۵، چشم انداز آموزشی استان روشن تر از همیشه به نظر میرسد.

پیوند مبارک میان اراده دولتی، سخاوت خیرین و استقامت مردم ایلام، نویدبخش روزهایی است که در آن، هیچ دانش آموزی به دلیل کمبود فضا، از چشمه دانش محروم نماند.
ایلام در مسیر این تحول بزرگ، ثابت کرده است که در سایه همدلی و مقاومت، میتوان از دلِ سخت ترین چالش ها، زیباترین بناهای امید را برای آیندگان به یادگار گذاشت.